• Waar het allemaal mee begon: militaire miniaturen.

    Naomi Heidinga
  • Het is enorm priegelwerk.

    Naomi Heidinga
  • Dit gebouw moet iedereen in Uithoorn herkennen..

    Johan van der Neut
  • Naomi Heidinga

Johan van der Neut maakt de wereld op klein formaat

UITHOORN De wereld in het klein. Johan van der Neut maakt landschappen, gebouwen, voertuigen en mensen na op schaal. Het gaat om een uit de hand gelopen hobby: uren en uren besteedt hij aan het knutselwerk. Zijn miniatuurwereld bouwt hij op uit plastic en andere materialen. Hij werkt alleen in opdracht, voor zakelijke klanten en particulieren. "Een diorama van een bedrijfsgebouw bij pensioen of jubileum is een prachtig geschenk."

Jaren geleden begon het met het maken van militaire miniaturen. "Dat was in 1995 of '96. Even daarvoor had ik de diagnose tinnitus gekregen – ik ben drummer – en ik zocht afleiding. Ik heb constant een piep in mijn oor. De ene keer harder dan de andere keer, maar ik kan niet tegen stilte. Als kind bouwde ik weleens vliegtuigjes en het leek me wel wat om het nogmaals te proberen." In het bouwen van miniaturen kan hij, naast het drummen, zijn ei kwijt.

"In plaats van me alleen op voertuigen te richten, besloot ik met drie technieken aan de slag te gaan. Naast voertuigen, maakte ik ook landschappen, gebouwen en mensen. Een voertuig maken op schaal is heel wat anders dan het maken van een gezicht ter grootte van een erwt."

Hij werd lid van militaire modelbouwbeweging deed mee aan wedstrijden, ook internationaal. En niet onverdienstelijk, hij won een aantal prijzen. "Ik kreeg op een gegeven moment de tip om mijn eigen ideeën te gaan verwezenlijken. Ik heb dat advies niet direct op gevolgd, maar uiteindelijk had ik genoeg van de militaire modelbouw: iedereen deed hetzelfde."

En dus liet hij de militaire scènes achterwege, om zich op nieuwe projecten te storten. "Sindsdien werk ik alleen maar in opdracht, juist omdat er zoveel tijd in gaat zitten. Het leuke van wat ik nu doe is dat alles wat ik maak, uniek is. Niemand heeft het ooit gemaakt. Dat betekent wel dat ik alles moet uitvinden. Hoe groot iets moet worden, hoe ik iets moet maken." Op zijn website is een aantal van zijn creaties te zien. Hij heeft huizen gemaakt, evenals landschappen voor vrachtwagenchauffeurs. Ook heeft hij miniaturen voor een aantal zakelijke klanten gedaan. De voormalige Citroengarage bij het Olympisch stadion in Amsterdam is een prachtig voorbeeld.

"Mensen benaderen me voor uiteenlopende opdrachten. In het geval van vrachtwagenchauffeurs gaat het vaak om mensen die in het verleden op het buitenland hebben gereden. Ze hebben een model van hun vrachtwagen en willen deze in een bijpassend landschap plaatsen. Bijvoorbeeld een Italiaans berglandschap, waar ze goede herinneringen aan hebben. In zo'n geval ga ik op zoek: hoe ziet het landschap eruit? Ik wil wel de juiste sfeer pakken. Daarbij gaat het ook om de juistheid van de details. Daarom zoek ik bijvoorbeeld ook uit hoe de lantaarnpalen en de hectometerpaaltjes eruit zien."

In het geval van de Citroengarage ging het om een geschenk voor een directeur die afscheid nam. "Dat was een hele klus, het pand was groter dan ik had verwacht." Deze maakte hij op schaal 1:160. Een uitzondering, de meeste miniaturen zijn groter. Ook maakte hij het Spoorhuis in Uithoorn. "Er zitten veertien lantaarns aan het gebouw. Zoiets kost veel tijd. Ik moet eerst uitvinden hoe ik zo'n lantaarn moet maken." Het is een enorm gepriegel, en hij werkt heel gedetailleerd. "Dat vinden mensen fijn aan mijn werk." Hij laat een voorbeeld zien van een project waar hij nu aan werk: een garage zonder dak. Te zien is een verrijdbare gereedschapskist, met daarbovenop ieniemie gereedschap. Het lijkt net echt.

Hoe kleiner het werk, hoe delicater het is. De meeste onderdelen maakt hij uit styreen. Het verven is heel belangrijk: daarmee kunnen details worden aangebracht. Wanneer iets te klein is om te verven, print hij het uit. "In de garage hangt bijvoorbeeld een klok in de vorm van een autoband. De wijzers van de klok en de cijfers zijn te klein om te schilderen."

Met een miniatuur is hij zo'n vijftig tot honderd uur bezig. "Dat heeft ook te maken met droogprocessen, bijvoorbeeld bij het verven of wanneer elementen een verweerd uiterlijk moeten krijgen." Het maken van een miniatuur is daarom een kostbare aangelegenheid. "Mensen onderschatten weleens hoeveel tijd erin gaat zitten. Voor 50 euro een heel gebouw op schaal namaken, dat kan niet." Daarom zou hij graag wat meer zakelijke klanten krijgen. "Dan is er meer mogelijk." Meer info: www.diorama-art.nl.

Naomi Heidinga