• Bart Iterson: - Ik bepaal welke vis ik wil vangen en kies mijn stek, het tijdstip en de hengel. -

    Robert Joore

Kettinggesprek met Bart van Iterson: Doelgerichte visser

UITHOORN Bart van Iterson gooit niet zomaar een hengeltje uit, maar is een doelgerichte visser. Hij is lid van de Amsterdamse Hengelsport Vereniging (AHV) en vrijwilliger bij de monitoring van glasaal bij de Oranjesluizen. Vorige week vroeg Wim Bax hem hoe het staat met de visstand in Uithoorn en hoe ze dat meten.

"De Amstel is een van de betere wedstrijdplekken. Vijfentwintig meter uit de oever zit veel brasem, die kunnen met gemak een kilo wegen en bij een viswedstrijd gaat het om gewicht. Vlakbij de oever tussen de keien zwemmen zwartbekgrondels. Doordat ze een kanaal tussen de Rijn en de Donau hebben gegraven zie je nu veel meer grondelsoorten bij ons. Vroeger kwam je regelmatig paling tegen in de Uithoornse polders, maar de paling is weg. Sportvissers mogen geen paling meer meenemen en er wordt een palingrivier aangelegd met een geleidelijk verval van zout naar zoet water. Ook is er een herintroductieproject om de Rijn weer geschikt te maken voor zalm. In 1890 stond er in het contract van Amsterdamse dienstmeisjes dat ze maar een paar keer per week zalm hoefden te eten. Nu zie je nog maar sporadisch zalm in Nederland."

Hoe meet u de visstand?

"De AHV doet al jaren onderzoek. Ik ben vrijwilliger bij de glasaal monitoring bij de Oranjesluizen. Ik gebruik een kruisnet waarvoor ik speciale ontheffing heb, om onderzoek te doen. We bestuderen de intrek van glasaal, dat is jonge paling. Pasgeboren glasaaltjes keren vanuit de Sargassozee bij Mexico terug naar Europa. De palingstand is dramatisch gedaald en er hoeft maar iets te gebeuren of de paling sterft uit. Het eerste probleem is de consumptie. Elke paling die gegeten wordt kan niet paaien. Het tweede is dat hun lichaam een verandering ondergaat tijdens de trek. Ze kunnen niet meer eten en teren in op hun vetreserves, maar de concentratie giftige stoffen die daaruit vrijkomt, is dan te groot en ze sterven door vergiftiging. Het derde probleem zijn de sluizen, stuwen en gemalen, waardoor ze het zoete water niet goed kunnen bereiken."

Vist u zelf ook?

"Ik vis al meer dan veertig jaar. Ik ga niet met mijn hengeltje aan de waterkant zitten en zie wel wat ik vang, maar ik vis veel doelgerichter. Ik bepaal welke vis ik wil vangen en kies mijn stek, het tijdstip en de hengel. Elke vissoort heeft een eigen leefomgeving. In helder water zit vooral snoek. In troebel water vind je snoekbaars en brasem. Ik denk dus te weten welke vis ik waar kan vinden en als je die dan vangt, is het een bevestiging van het idee dat je hebt. Ik meld mijn vangst regelmatig op websites. Je kunt mij wel een soortenjager noemen. Mijn inzicht in de visstand is soms ook frustrerend. Ik weet hoeveel vis er in de Amsterdamse wateren zit en als je dat afzet tegen hoe weinig je vangt.. Af en toe heb je dan even een succesje nodig en ga ik terug naar de basis om later weer op zoek te gaan naar zeldzamere soorten."

Welke bijzondere vissen hebt u gevangen?

"In Nederland heb ik van de tachtig zo'n vijftig vissoorten gevangen. Ik ben ook met een groep biologen naar Peru geweest. Daar heb ik piranha's gevangen. Dat was niet gevaarlijk. Een snoek heeft meer tanden dan een piranha. Voor één vis was ik wel bang namelijk de stekelrog. Deze vis heeft een stekel bij de staart. Het gif is pijnlijk, maar je bent in de jungle en de dichtstbijzijnde stad is een halve dag lopen, dus het grootste gevaar is een dodelijke infectie. Mijn droom was een tijgermeerval vangen en dat is gelukt. Dat was mijn meest bijzondere vangst. We waren op trektocht en hadden niet meer eten bij ons dan we konden dragen, dus de meerval hebben we opgegeten. De situatie is daar heel anders dan in Nederland. Daar vangen ze om te eten. Hier gaan we naar de visboer."

Wat doet u in het dagelijks leven?

"Ik heb biologie gestudeerd en ben aquatisch ecoloog en vis- en visserijbioloog. Ik was altijd al gefascineerd door de waterspiegel en de onbekende wereld die daaronder zit. Als huisvader zorg ik voor mijn twee kinderen. Ik ben een echte natuurliefhebber. Als ik geringde ganzen of grutto's zie geef ik dat door. Ik fotografeer dieren en heb een camera met bewegingssensor. Hij heeft in het Libellebos gehangen. Daar zag ik vooral ratten en katten. In Denemarken heb ik herten, een ree en vermoedelijk een boommarter gezien. Bij mijn broer hebben we dassen en vossen gezien. Het valt vooral op hoe goed dieren jou weten te ontwijken, want een kwartier nadat wij er waren kwamen zij langs. Verder zit ik bij de Knotgroep en nog niet zo lang geleden ben ik bij de EHBO-vereniging gegaan. Soms help ik bij evenementen. Het is vooral een pleister plakken of 112 bellen. Tot nu toe is het bij theorie gebleven, maar het geeft vertrouwen dat je weet wat je moet doen. Als iemand hulp vraagt, dan help ik."

Wie wilt u voor volgende week vragen?

"Nathalie van den Berg. Zij is te zien op VIS TV. Ik wil haar vragen of zij als bekende visvrouw nog rustig kan gaan zitten vissen?"

Conny Vos