• In de ondermijningscontainer is onder meer een opstelling van een wietplantage te zien.

    Naomi Heidinga
  • Geuren kunnen de aanwezigheid van een synthetisch drugslab verraden.

    Naomi Heidinga
  • Bij het maken van hasholie kan gebruik worden gemaakt van butaangas.

    Naomi Heidinga
  • Bestanddelen voor GHB.

    Naomi Heidinga
  • Drugsafval is een kostbaar en gevaarlijk probleem.

    Naomi Heidinga
  • Dit soort tonnen worden gebruikt bij de hennepteelt.

    Naomi Heidinga

Herkennen van signalen die wijzen op aanwezigheid drugslab en hennepteelt

UITHOORN Hoe wordt synthetische drugs gemaakt en waar kun je een drugslab aan herkennen? Op deze vragen wordt dinsdag antwoord gegeven door voorlichters Jon en Johan Warmerdam, van Bureau Drugszaken.

Vader Johan werkte 40 jaar bij de politie en zoon Jon werkte tien jaar in de noodhulp. Samen zijn ze Bureau Drugszaken begonnen, waarmee ze voorlichting verzorgen voor burgers en professionals. Vandaag zijn ze aanwezig op het Amstelplein en geven ze belangstellenden, politie en ambtenaren informatie over de signalen die kunnen duiden op drugscriminaliteit. Dat doen ze met hun ondermijningscontainer. Het is één van de activiteiten die in Uithoorn plaatsvindt in het kader van de Week van de Veiligheid.

Op de container laat een sticker zien hoe de drugswereld met de bovenwereld is verweven. "Het geld dat verdiend wordt met hennep, cocaïne en synthetische drugs is zwart geld. Dat wordt witgewassen met behulp van bijvoorbeeld horeca, telefoonwinkels en nagelstudio's. Het zwarte geld wordt erin gepompt, dat wordt in de boeken opgenomen, en er wordt belasting over betaald. Zo kan wit geld bij de bank worden aangeboden, of er kan worden geïnvesteerd in bijvoorbeeld vastgoed," vertelt Jon Warmerdam. "Een voorbeeld van hoe ver dit kan gaan is een geval waarbij twee twintigers 120 miljoen euro hebben witgewassen door in een stad in het zuiden van het land bijna alle horecazaken op te kopen. Op die manier kwamen ze aan tafel bij de burgemeester en werden ze uitgenodigd om mee te denken over bijvoorbeeld sluitingstijden. Zo raakt de bovenwereld verweven met de onderwereld."

Gaat in zo'n geval geen belletje bij de gemeente rinkelen? "Het lastige is dat informatie nu nog niet vrij kan worden gedeeld, vanwege de privacy," aldus Johan Warmerdam. "Degene die over de vergunningen gaat, heeft geen contact met bijvoorbeeld de politie. Het zou enorm schelen wanneer deze informatie wel kan worden gedeeld. In dit geval kwamen politie en gemeente de jongens wel op het spoor, waardoor we erover kunnen vertellen." Wellicht komen dergelijke constructies veel vaker voor, maar blijven ze onder de radar. 

Aan de andere kant van de container zit een deur die naar een ruimte leidt die is ingericht als hennepplantage. Alvorens de ruimte binnen te gaan, vraagt Jon de aanwezigen wat opvalt. Hij laat een ton zien, die vaak gebruikt wordt bij het kanoën, bedoeld om spullen droog te houden. In de hennepteelt worden zo plantdelen luchtdicht bewaard. Wanneer iemand een aantal van deze tonnen in huis heeft, zonder als hobby watersport te hebben, dan kan dat een signaal zijn dat diegene betrokken is bij de hennepteelt. Een andere aanwijzing is de automatische brandblusser naast de meterkast. "Deze gaat automatisch werken wanneer de temperatuur boven de zeventig graden komt. Deze brandblussers waren in het verleden verkrijgbaar via growshops. Dat mag niet meer, maar kwekers weten de regels te omzeilen en komen op een andere manier aan benodigdheden." Dat geldt voor meer apparatuur die speciaal is ontworpen voor de hennepteelt. Officieel niet te verkrijgen, maar door slim regels te omzeilen, zijn ze toch te koop.

Voor de hennepkweek moeten stroomkabels worden aangepast. "Dit gebeurt zelfs door te knoeien met kabels van leveranciers als Liander. In zo'n geval wordt een gat gegraven en daaroverheen een tentje van de betreffende leverancier geplaatst, zodat buurtbewoners denken dat de leverancier bezig is met de stroomvoorziening."

Jon gaat vervolgens kort in op de productie van hennepolie. Wanneer deze olie voor medicinale doeleinden wordt gemaakt is dit toegestaan. Gaat de hobbyist thuis aan het werk, dan is het strafbaar. Bij het produceren van wietolie kunnen gevaarlijke situaties ontstaan wanneer gebruik wordt gemaakt van het gas butaan. Dit gas zit in aanstekers, die bijvoorbeeld bij drogisterijen te koop zijn. Wanneer een grote hoeveelheid van dit gas vrijkomt, kan bij een vonk een explosie ontstaan. Wethouder Jan Hazen wil van de voorlichter weten of hij niet bang is dat hij mensen door zijn verhaal op ideeën brengt. "Nee, want ik ga niet zover in op de details dat mensen er zo mee aan de slag kunnen gaan."

Van de wietplantage komt men in een volgende ruimte. Bij de gootsteen staan benodigdheden voor de productie van GHB: gootsteenontstopper en stickerverwijderaar. Daarnaast is een cocaïnelab nagebootst. Cocaïne komt op verschillende manieren ons land binnen, bijvoorbeeld door deze te verstoppen bij bananen in bananendozen. Op de dozen met cocaïne is geen registratienummer opgenomen. Zo weten handelaars snel welke doos ze moeten hebben. Een andere manier van smokkelen is door het gebruik van washandjes. De washandjes zijn in een oplossing met coke gelegd. De coke moet vervolgens weer uit het washandje worden gespoeld. Dat gebeurt in grote speciekuipen gevuld met water. De cocaïne zakt vervolgens naar de bodem. Door de coke in kussenslopen te doen en vervolgens te centrifugeren, wordt het poeder gedroogd. Drogen kan ook in de magnetron. In zo'n geval treft de politie in een ruimte meerdere magnetrons aan. Heel gevaarlijk, omdat bij de extractie van cocaïne gebruikt wordt gemaakt van stoffen die bij een vonk een grote explosie kunnen veroorzaken. "Daar wil je niet naast wonen, bij een explosie vliegt zo de gevel eruit."

Tot slot wordt ingegaan op signalen die wijzen op de productie van synthetische drugs. Vaak worden hiervan vooral de resten aangetroffen: gedumpte vaten, bijvoorbeeld in natuurgebieden. Het kost de maatschappij veel geld om dit afval op te ruimen en er kan milieuschade ontstaan. "Het gaat gemiddeld om 20 duizend euro per geval," aldus Jon. Ook op andere manieren raken producenten hun afval kwijt. Bijvoorbeeld door deze te lozen op oppervlaktewater, tonnen te dumpen en helemaal gedurfd is het lozen van het afval tijdens een bezoek aan de carwash. "Je zou zeggen dat het de mensen van de autowasplaats opvalt, wanneer hetzelfde busje drie keer in de week komt voor een wasbeurt. In zo'n geval denkt men kennelijk toch eerder aan het tientje dat men kan verdienen, dan dat men zich afvraagt wat hiervoor de redenen kunnen zijn."

Belangrijke tip van de voorlichters is om drugsafval voorzichtig te behandelen. "Nooit zomaar aan vaten ruiken om te bepalen wat er in zit. De gassen of stoffen kunnen gevaarlijk zijn." De politie waarschuwen is daarom het devies. Hetzelfde geldt wanneer er vermoedens bestaan van drugsactiviteiten. "Dat kan ook anoniem, via M." Volgens Johan is het alleen maar goed wanneer mensen zich bewust worden van de signalen die wijzen naar drugscriminaliteit. "De politie kan het niet alleen." Brabant wordt vaak gezien als provincie waar de meeste drugs wordt geproduceerd. Of dat echt zo is, weet Jon niet. "Als hier meer agenten zich met de opsporing zouden bezighouden, weet ik zeker dat hier meer druglabs zouden worden aangetroffen."